بی احترامی به پدر و مادر در آخر الزّمان
بی احترامی به پدر و مادر در آخر الزّمان
از نشانههای آخر الزّمان این است که فرزندان، پدر و مادر خود را تحقیر و توهین میکنند و به دوستان خود احترام مینمایند، از پدر و مادر خود اطاعت نمی کنند و از دوستان خود اطاعت مینمایند، بلکه به پدر و مادر خود ناسزا میگویند و دشنام میدهند. [ اعاذنا اللَّه من ذلک إنّه هو البرّ الرّحیم]
رسول خداصلی الله علیه وآله فرمود: «وَ یُحَقِّرُ الرَّجُلُ والِدَیْهِ وَ یَسُبُّهُما... »
یعنی: «در آخر الزّمان فرزندان به پدر و مادر خود توهین و تحقیر مینمایند و به آنان ناسزا و دشنام میدهند. » در حالی که خداوند در قرآن میفرماید: «وَ قَضی رَبُّکَ أَلّا تَعْبُدُوا إِلّا إِیَّاهُ وَ بِالْوالِدَیْنِ إِحْساناً إِمَّا یَبْلُغَنَّ عِنْدَکَ الْکِبَرَ أَحَدُهُما أَوْ کِلاهُما فَلا تَقُلْ لَهُما أُفٍّ وَ لا تَنْهَرْهُما وَ قُلْ لَهُما قَوْلاً کَریماً * وَ اخْفِضْ لَهُما جَناحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ وَ قُلْ رَبِّ ارْحَمْهُما کَما رَبَّیانی صَغیراً»
یعنی: «خداوند حکم نموده که جز او را نپرستید و به پدر و مادر خود احسان کنید و اگر یکی از آنان و یا هر دوی آنان به پیری رسیدند، هرگز به آنان "اُف" مگو و اظهار کراهت و انزجار مکن و آنان را از خود دور مکن و با مهربانی با آنان سخن بگو و بال خود را از روی محبّت، زیر قدمهای آنان پهن کن و بگو: خدایا به آنان رحم کن همان گونه که آنها در کودکی به من رحم نمودند. »
امام صادق علیه السلام در معنای احسان به پدر و مادر فرمود: «با آنان نیکو برخورد کن و آنان را ناچار مکن تا از تو چیزی را سؤال کنند بلکه قبل از سؤال خواسته آنان را برآورده کن گرچه نیازمند نباشند؛ چرا که خداوند میفرماید: «لَنْ تَنالُوا الْبِرَّ حَتَّی تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ... » ، یعنی به بهشت نمی رسید تا از آنچه دوست میدارید در راه خدا بدهید. »
و در معنای «فَلا تَقُلْ لَهُما أُفٍّ وَ لا تَنْهَرْهُما» فرمود: «اگر پدر و مادر به تو زجر دادند، به آنان اُف مگو و اگر تو را زدند، آنان را از خود دور مکن و با محبّت با آنان سخن بگو. » و فرمود: «اگر تو را زدند به آنان بگو: خدا از شما بگذرد. »
و در معنای «وَ اخْفِضْ لَهُما جَناحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ» فرمود: «با چشم محبّت و رحمت و رقّت به آنان نگاه کن و صدای خود را بلندتر از صدای آنان مکن و دست خود را بالاتر از آنان بالا مکن و پیش از آنان راه مرو. »
و فرمود: «اگر خداوند چیزی را کمتر از "اُف" میدانست، از آن نهی مینمود، و اف گفتن به پدر و مادر پایین ترین مرحله عقوق است. »
و در ذیل روایتی از آن حضرت نقل شده که فرمود: «یکی از مراحل عقوق این است که فرزند به پدر و مادر خود نگاه تند بکند. »
امام کاظم علیه السلام میفرماید: «شخصی از رسول خداصلی الله علیه وآله سؤال کرد: "حقّ پدر بر فرزند چیست؟ " رسول خداصلی الله علیه وآله فرمود: "حقّ پدر بر فرزند این است که با نام او را صدا نزند [ و به او پدر بگوید]، و پیش از او راه نرود، و قبل از او ننشیند، و کاری نکند که مردم به او دشنام بدهند. "»
و در روایتی آمده که رسول خداصلی الله علیه وآله سه مرتبه فرمود: «بینی او به خاک مالیده شود. » اصحاب عرض کردند: «یا رسول اللَّه! مقصود شما کیست؟ » فرمود: «کسی که پدر و مادر و یا یکی از آنان را در حال پیری درک کند و آمرزیده نشود [ باید بینی او به خاک مالیده شود]. »
امام صادق علیه السلام میفرماید: «مردی نزد رسول خداصلی الله علیه وآله آمد و گفت: "یا رسول اللَّه! مرا نصیحت کنید. " رسول خداصلی الله علیه وآله به او فرمود: "برای خدا شریک قرار مده [ و مشرک مشو] گرچه تو را در آتش بسوزانند و عذاب کنند، جز این که تقیّه کنی و قلب تو مطمئنّ به ایمان باشد، و به پدر و مادر خود احسان کن و از آنان اطاعت نما و اگر از دنیا رفته اند نیز احسان خود را از آنان قطع مکن و اگر تو را امر کردند که از مال و اهل خود خارج شوی چنین کن؛ چرا که این مقتضای ایمان است. "»
منصور بن حازم میگوید: به امام صادق علیه السلام گفتم: «بهترین اعمال چیست؟ » امام علیه السلام فرمود: «بهترین اعمال سه چیز است: ۱- نماز اوّل وقت، ۲- احسان به پدر و مادر، ۳- جهاد در راه خدا. »
و فرمود: «چه مانع است که هر کدام از شما به پدر و مادر خود احسان کند، چه زنده باشند و چه مرده، برای آنان نماز بخواند و صدقه بدهد و حجّ برود و روزه بگیرد و اگر چنین کند ثواب این اعمال برای او و پدر و مادر او باشد و خداوند افزون بر این ثوابها برای احسان و صله ای که به پدر و مادر خود نموده، خیر فراوانی به او میدهد. »