نهضت تفسیر قرآن شهرستان بابل

(ﻟَﻪُ ﻣُﻌَﻘِّﺒﺎﺕٌ ﻣِﻦْ ﺑَﻴْﻦِ ﻳَﺪَﻳْﻪِ ﻭَ ﻣِﻦْ ﺧَﻠْﻔِﻪِ ﻳَﺤْﻔَﻈُﻮﻧَﻪُ ﻣِﻦْ ﺃَﻣْﺮِ ﺍﻟﻠَّﻪِ)

ﺍﻣﺎ ﺑﺮﺍﻯ ﺍﻳﻨﻜﻪ ﻛﺴﻰ ﺍﺷﺘﺒﺎﻩ ﻧﻜﻨﺪ ﻛﻪ ﺍﻳﻦ ﺣﻔﻆ ﻭ ﻧﮕﺎﻫﺒﺎﻧﻰ ﺑﻰ ﻗﻴﺪ ﻭ ﺷﺮﻁ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺍﻧﺴﺎﻥ ﻣﻰ ﺗﻮﺍﻧﺪ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﭘﺮﺗﮕﺎﻫﻬﺎ ﺑﻴﻔﻜﻨﺪ ﻭ ﺩﺳﺖ ﺑﻪ ﻫﺮ ﻧﺪﺍﻧﻢ ﻛﺎﺭﻯ ﺑﺰﻧﺪ ﻭ ﻳﺎ ﻣﺮﺗﻜﺐ ﻫﺮ ﮔﻮﻧﻪ ﮔﻨﺎﻫﻰ ﻛﻪ ﻣﺴﺘﻮﺟﺐ ﻣﺠﺎﺯﺍﺕ ﻭ ﻋﺬﺍﺏ ﺍﺳﺖ ﺑﺸﻮﺩ ﻭ ﺑﺎﺯ ﺍﻧﺘﻈﺎﺭ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺧﺪﺍ ﻭ ﻣﺎﻣﻮﺭﺍﻥ ﺍﻭ ﺣﺎﻓﻆ ﻭﻯ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺍﺿﺎﻓﻪ ﻣﻰ ﻛﻨﺪ ﻛﻪ:" ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﺳﺮﻧﻮﺷﺖ ﻫﻴﭻ ﻗﻮم ﻭ ﻣﻠﺘﻰ ﺭﺍ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻧﻤﻰ ﺩﻫﺪ ﻣﮕﺮ ﺍﻳﻨﻜﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮﺍﺗﻰ ﺩﺭ ﺧﻮﺩ ﺍﻳﺠﺎﺩ ﻛﻨﻨﺪ"! (ﺇِﻥَّ ﺍﻟﻠَّﻪَ ﻟﺎ ﻳُﻐَﻴِّﺮُ ﻣﺎ ﺑِﻘَﻮْمٍ ﺣَﺘَّﻰ ﻳُﻐَﻴِّﺮُﻭﺍ ﻣﺎ ﺑِﺄَﻧْﻔُﺴِﻬِﻢْ).

ﻭ ﺑﺎﺯ ﺑﺮﺍﻯ ﺍﻳﻨﻜﻪ ﺍﻳﻦ ﺍﺷﺘﺒﺎﻩ ﭘﻴﺶ ﻧﻴﺎﻳﺪ ﻛﻪ ﺑﺎ ﻭﺟﻮﺩ ﻣﺎﻣﻮﺭﺍﻥ ﺍﻟﻬﻰ ﻛﻪ ﻋﻬﺪﻩ ﺩﺍﺭ ﺣﻔﻆ ﺍﻧﺴﺎﻥ ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﻣﺴﺎﻟﻪ ﻣﺠﺎﺯﺍﺕ ﻭ ﺑﻠﺎﻫﺎﻯ ﺍﻟﻬﻰ ﭼﻪ ﻣﻌﻨﻰ ﺩﺍﺭﺩ، ﺩﺭ ﭘﺎﻳﺎﻥ ﺁﻳﻪ ﺍﺿﺎﻓﻪ ﻣﻰ ﻛﻨﺪ ﻛﻪ" ﻫﺮ ﮔﺎﻩ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﺑﻪ ﻗﻮم ﻭ ﺟﻤﻌﻴﺘﻰ ﺍﺭﺍﺩﻩ ﺳﻮء ﻭ ﺑﺪﻯ ﻛﻨﺪ ﻫﻴﭻ ﺭﺍﻩ ﺩﻓﺎﻉ ﻭ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﻧﺪﺍﺭﺩ" (ﻭَ ﺇِﺫﺍ ﺃَﺭﺍﺩَ ﺍﻟﻠَّﻪُ ﺑِﻘَﻮْمٍ ﺳُﻮْءﺍً ﻓَﻠﺎ ﻣَﺮَﺩَّ ﻟَﻪُ).

" ﻭ ﻫﻴﭽﻜﺲ ﻏﻴﺮ ﺧﺪﺍ ﻧﻤﻰ ﺗﻮﺍﻧﺪ ﻭﺍﻟﻰ ﻭ ﻧﺎﺻﺮ ﻭ ﻳﺎﻭﺭ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺎﺷﺪ" (ﻭَ ﻣﺎ ﻟَﻬُﻢْ ﻣِﻦْ ﺩُﻭﻧِﻪِ ﻣِﻦْ ﻭﺍﻝٍ).

ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﺩﻟﻴﻞ ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ ﻓﺮﻣﺎﻥ ﺧﺪﺍ ﺑﻪ ﻋﺬﺍﺏ ﻭ ﻣﺠﺎﺯﺍﺕ ﻳﺎ ﻧﺎﺑﻮﺩﻯ ﻗﻮم ﻭ ﻣﻠﺘﻰ ﺻﺎﺩﺭ ﺷﻮﺩ، ﺣﺎﻓﻈﺎﻥ ﻭ ﻧﮕﻬﺒﺎﻧﺎﻥ ﺩﻭﺭ ﻣﻰ ﺷﻮﻧﺪ ﻭ ﺍﻧﺴﺎﻥ ﺭﺍ ﺗﺴﻠﻴﻢ ﺣﻮﺍﺩﺙ ﻣﻰ ﻛﻨﻨﺪ!

ﻧﻜﺘـــﻪ ﻫﺎ:

1- ﻣﻌﻘﺒﺎﺕ ﭼﻴﺴﺖ؟

" ﻣﻌﻘﺒﺎﺕ" ﭼﻨﺎﻥ ﻛﻪ ﻃﺒﺮﺳﻰ ﺩﺭ ﻣﺠﻤﻊ ﺍﻟﺒﻴﺎﻥ ﻭ ﺑﻌﻀﻰ ﺩﻳﮕﺮ ﺍﺯ ﻣﻔﺴﺮﺍﻥ ﺑﺰﺭﮒ ﮔﻔﺘﻪ ﺍﻧﺪ ﺟﻤﻊ" ﻣﻌﻘﺒﻪ" ﺍﺳﺖ ﻭ ﺁﻥ ﻫﻢ ﺑﻪ ﻧﻮﺑﻪ ﺧﻮﺩ ﺟﻤﻊ" ﻣﻌﻘﺐ" ﻣﻰ ﺑﺎﺷﺪ ﻭ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﻰ ﮔﺮﻭﻫﻰ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﭘﻰ ﺩﺭ ﭘﻰ ﻭ ﺑﻪ ﻃﻮﺭ ﻣﺘﻨﺎﻭﺏ ﺑﻪ ﺩﻧﺒﺎﻝ ﻛﺎﺭﻯ ﻣﻰ ﺭﻭﻧﺪ.

ﻇﺎﻫﺮ ﺍﻳﻦ ﺁﻳﻪ ﺁﻥ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﺑﻪ ﮔﺮﻭﻫﻰ ﺍﺯ ﻓﺮﺷﺘﮕﺎﻥ، ﻣﺎﻣﻮﺭﻳﺖ ﺩﺍﺩﻩ ﻛﻪ ﺩﺭ ﺷﺐ ﻭ ﺭﻭﺯ ﺑﻪ ﻃﻮﺭ ﻣﺘﻨﺎﻭﺏ ﺑﻪ ﺳﺮﺍﻍ ﺍﻧﺴﺎﻥ ﺑﻴﺎﻳﻨﺪ ﻭ ﺍﺯ ﭘﻴﺶ ﺭﻭ ﻭ ﭘﺸﺖ ﺳﺮ ﻧﮕﺎﻫﺒﺎﻥ ﻭ ﺣﺎﻓﻆ ﺍﻭ ﺑﺎﺷﻨﺪ.

ﺑﺪﻭﻥ ﺗﺮﺩﻳﺪ ﺍﻧﺴﺎﻥ ﺩﺭ ﺯﻧﺪﮔﻰ ﺧﻮﺩ ﺩﺭ ﻣﻌﺮﺽ ﺁﻓﺎﺕ ﻭ ﺑﻠﺎﻫﺎﻯ ﺯﻳﺎﺩﻯ ﺍﺳﺖ، ﺣﻮﺍﺩﺛﻰ ﺍﺯ ﺩﺭﻭﻥ ﻭ ﺑﺮﻭﻥ، ﺍﻧﻮﺍﻉ ﺑﻴﻤﺎﺭﻳﻬﺎ، ﻣﻴﻜﺮﺑﻬﺎ، ﺍﻧﻮﺍﻉ ﺣﺎﺩﺛﻪ ﻫﺎ ﻭ ﺧﻄﺮﺍﺗﻰ ﻛﻪ ﺍﺯ ﺯﻣﻴﻦ ﻭ ﺁﺳﻤﺎﻥ ﻣﻰ ﺟﻮﺷﺪ، ﺍﻧﺴﺎﻥ ﺭﺍ ﺍﺣﺎﻃﻪ ﻛﺮﺩﻩ ﺍﻧﺪ، ﻣﺨﺼﻮﺻﺎ ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم ﻛﻮﺩﻛﻰ ﻛﻪ ﺁﮔﺎﻫﻰ ﺍﻧﺴﺎﻥ ﺍﺯ ﺍﻭﺿﺎﻉ ﺍﻃﺮﺍﻑ ﺧﻮﺩ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﻧﺎﭼﻴﺰ ﺍﺳﺖ ﻭ ﻫﻴﭽﮕﻮﻧﻪ ﺗﺠﺮﺑﻪ ﺍﻯ ﻧﺪﺍﺭﺩ، ﺩﺭ ﻫﺮ ﮔﺎﻣﻰ ﺧﻄﺮﻯ ﺩﺭ ﻛﻤﻴﻦ ﺍﻭ ﻧﺸﺴﺘﻪ ﺍﺳﺖ، ﻭ ﮔﺎﻩ ﺍﻧﺴﺎﻥ ﺗﻌﺠﺐ ﻣﻰ ﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﻛﻮﺩﻙ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺍﺯ ﻟﺎﺑﻠﺎﻯ ﺍﻳﻨﻬﻤﻪ ﺣﻮﺍﺩﺙ ﺟﺎﻥ ﺑﻪ ﺳﻠﺎﻣﺖ ﻣﻰ ﺑﺮﺩ ﻭ ﺑﺰﺭﮒ ﻣﻰ ﺷﻮﺩ، ﻣﺨﺼﻮﺻﺎ ﺩﺭ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﭘﺪﺭﺍﻥ ﻭ ﻣﺎﺩﺭﺍﻥ ﭼﻨﺪﺍﻥ ﺁﮔﺎﻫﻰ ﺍﺯ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻧﺪﺍﺭﻧﺪ ﻭ ﻳﺎ ﺍﻣﻜﺎﻧﺎﺗﻰ ﺩﺭ ﺍﺧﺘﻴﺎﺭ ﺁﻧﻬﺎ ﻧﻴﺴﺖ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻛﻮﺩﻛﺎﻧﻰ ﻛﻪ ﺩﺭ ﺭﻭﺳﺘﺎﻫﺎ ﺑﺰﺭﮒ ﻣﻰ ﺷﻮﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﻣﻴﺎﻥ ﺍﻧﺒﻮﻩ ﻣﺤﺮﻭﻣﻴﺘﻬﺎ، ﻋﻮﺍﻣﻞ ﺑﻴﻤﺎﺭﻯ ﻭ ﺧﻄﺮﺍﺕ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺭﻧﺪ.

ﺍﮔﺮ ﺑﺮﺍﺳﺘﻰ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺑﻴﻨﺪﻳﺸﻴﻢ ﺍﺣﺴﺎﺱ ﻣﻰ ﻛﻨﻴﻢ ﻛﻪ ﻧﻴﺮﻭﻯ ﻣﺤﺎﻓﻈﻰ ﻫﺴﺖ ﻛﻪ ﻣﺎ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺑﺮﺍﺑﺮ ﺣﻮﺍﺩﺙ ﺣﻔﻆ ﻣﻰ ﻛﻨﺪ ﻭ ﻫﻤﭽﻮﻥ ﺳﭙﺮﻯ ﺍﺯ ﭘﻴﺶ ﺭﻭ ﻭ ﭘﺸﺖ ﺳﺮ ﻣﺤﺎﻓﻆ ﻭ ﻧﮕﻬﺪﺍﺭ ﻣﺎ ﺍﺳﺖ.

ﺩﺭ ﺑﺴﻴﺎﺭﻯ ﺍﺯ ﻣﻮﺍﻗﻊ، ﺣﻮﺍﺩﺙ ﺧﻄﺮﻧﺎﻙ ﺑﺮﺍﻯ ﺍﻧﺴﺎﻥ ﭘﻴﺶ ﻣﻰ ﺁﻳﺪ ﻭ ﺍﻭ ﻣﻌﺠﺰﻩ ﺁﺳﺎ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﻫﺎﻳﻰ ﻣﻰ ﻳﺎﺑﺪ ﺑﻄﻮﺭﻯ ﻛﻪ ﺍﺣﺴﺎﺱ ﻣﻰ ﻛﻨﺪ ﻫﻤﻪ ﺍﻳﻨﻬﺎ ﺗﺼﺎﺩﻑ ﻧﻴﺴﺖ ﺑﻠﻜﻪ ﻧﻴﺮﻭﻯ ﻣﺤﺎﻓﻈﻰ ﺍﺯ ﺍﻭ ﻧﮕﻬﺒﺎﻧﻰ ﻣﻰ ﻛﻨﺪ.

ﺩﺭ ﺭﻭﺍﻳﺎﺕ ﻣﺘﻌﺪﺩﻯ ﻛﻪ ﺍﺯ ﭘﻴﺸﻮﺍﻳﺎﻥ ﺍﺳﻠﺎم ﻧﻘﻞ ﺷﺪﻩ ﻧﻴﺰ ﺭﻭﻯ ﺍﻳﻦ ﺗﺎﻛﻴﺪ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ، ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ:

ﺩﺭ ﺭﻭﺍﻳﺘﻰ ﺍﺯ ﺍﻣﺎم ﺑﺎﻗﺮ ﻉ ﻣﻰ ﺧﻮﺍﻧﻴﻢ ﻛﻪ ﺩﺭ ﺗﻔﺴﻴﺮ ﺁﻳﻪ ﻓﻮﻕ ﻓﺮﻣﻮﺩ:

ﻳﺤﻔﻆ ﺑﺎﻣﺮ ﺍﻟﻠَّﻪ ﻣﻦ ﺍﻥ ﻳﻘﻊ ﻓﻰ ﺭﻛﻰ ﺍﻭ ﻳﻘﻊ ﻋﻠﻴﻪ ﺣﺎﺋﻂ ﺍﻭ ﻳﺼﻴﺒﻪ ﺷﻰ ء ﺣﺘﻰ ﺍﺫ ﺟﺎء ﺍﻟﻘﺪﺭ ﺧﻠﻮﺍ ﺑﻴﻨﻪ ﻭ ﺑﻴﻨﻪ ﻳﺪﻓﻌﻮﻧﻪ ﺍﻟﻰ ﺍﻟﻤﻘﺎﺩﻳﺮ ﻭ ﻫﻤﺎ ﻣﻠﻜﺎﻥ ﻳﺤﻔﻈﺎﻧﻪ ﺑﺎﻟﻠﻴﻞ ﻭ ﻣﻠﻜﺎﻥ ﻣﻦ ﻧﻬﺎﺭ ﻳﺘﻌﺎﻗﺒﺎﻧﻪ

ﻳﻌﻨﻰ:" ﺑﻪ ﻓﺮﻣﺎﻥ ﺧﺪﺍ ﺍﻧﺴﺎﻥ ﺭﺍ ﺣﻔﻆ ﻣﻰ ﻛﻨﺪ ﺍﺯ ﺍﻳﻨﻜﻪ ﺩﺭ ﭼﺎﻫﻰ ﺳﻘﻮﻁ ﻛﻨﺪ ﻳﺎ ﺩﻳﻮﺍﺭﻯ ﺑﺮ ﺍﻭ ﺑﻴﻔﺘﺪ ﻳﺎ ﺣﺎﺩﺛﻪ ﺩﻳﮕﺮﻯ ﺑﺮﺍﻯ ﺍﻭ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﺎﻳﺪ ﺗﺎ ﺯﻣﺎﻧﻰ ﻛﻪ ﻣﻘﺪﺭﺍﺕ ﺣﺘﻤﻰ ﻓﺮﺍ ﺭﺳﺪ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻫﻨﮕﺎم ﺁﻧﻬﺎ ﻛﻨﺎﺭ ﻣﻰ ﺭﻭﻧﺪ ﻭ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺗﺴﻠﻴﻢ ﺣﻮﺍﺩﺙ ﻣﻰ ﻛﻨﻨﺪ، ﺁﻧﻬﺎ ﺩﻭ ﻓﺮﺷﺘﻪ ﺍﻧﺪ ﻛﻪ ﺍﻧﺴﺎﻥ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺷﺐ ﺣﻔﻆ ﻣﻰ ﻛﻨﻨﺪ ﻭ ﺩﻭ ﻓﺮﺷﺘﻪ ﺍﻧﺪ ﻛﻪ ﺩﺭ ﺭﻭﺯ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮﺭ ﻣﺘﻨﺎﻭﺏ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﻭﻇﻴﻔﻪ ﻣﻰ ﭘﺮﺩﺍﺯﻧﺪ" .

ﺩﺭ ﺣﺪﻳﺜﻰ ﺩﻳﮕﺮ ﺍﺯ ﺍﻣﺎم ﺻﺎﺩﻕ ﻉ ﻣﻰ ﺧﻮﺍﻧﻴﻢ:

ﻣﺎ ﻣﻦ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﺎ ﻭ ﻣﻌﻪ ﻣﻠﻜﺎﻥ ﻳﺤﻔﻈﺎﻧﻪ ﻓﺎﺫﺍ ﺟﺎء ﺍﻟﺎﻣﺮ ﻣﻦ ﻋﻨﺪ ﺍﻟﻠَّﻪ ﺧﻠﻴﺎ ﺑﻴﻨﻪ ﻭ ﺑﻴﻦ ﺍﻣﺮ ﺍﻟﻠَّﻪ:

" ﻫﻴﭻ ﺑﻨﺪﻩ ﺍﻯ ﻧﻴﺴﺖ ﻣﮕﺮ ﺍﻳﻨﻜﻪ ﺩﻭ ﻓﺮﺷﺘﻪ ﺑﺎ ﺍﻭ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻭ ﺍﻭ ﺭﺍ ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﻣﻰ ﻛﻨﻨﺪ، ﺍﻣﺎ ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ ﻓﺮﻣﺎﻥ ﻗﻄﻌﻰ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﻓﺮﺍ ﺭﺳﺪ، ﺍﻭ ﺭﺍ ﺗﺴﻠﻴﻢ ﺣﻮﺍﺩﺙ ﻣﻰ ﻛﻨﻨﺪ" (ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﺍﻳﻦ ﺁﻧﻬﺎ ﺗﻨﻬﺎ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺣﻮﺍﺩﺛﻰ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻓﺮﻣﺎﻥ ﺧﺪﺍ ﻗﻄﻌﻴﺖ ﻧﻴﺎﻓﺘﻪ ﺣﻔﻆ ﻣﻰ ﻛﻨﻨﺪ).

ﺩﺭ ﻧﻬﺞ ﺍﻟﺒﻠﺎﻏﻪ ﻧﻴﺰ ﻣﻰ ﺧﻮﺍﻧﻴﻢ ﻛﻪ ﺍﻣﻴﺮ ﻣﺆﻣﻨﺎﻥ ﻋﻠﻰ ﻉ ﻓﺮﻣﻮﺩ:

ﺍﻥ ﻣﻊ ﻛﻞ ﺍﻧﺴﺎﻥ ﻣﻠﻜﻴﻦ ﻳﺤﻔﻈﺎﻧﻪ ﻓﺎﺫﺍ ﺟﺎء ﺍﻟﻘﺪﺭ ﺧﻠﻴﺎ ﺑﻴﻨﻪ ﻭ ﺑﻴﻨﻪ:

" ﺑﺎ ﻫﺮ ﺍﻧﺴﺎﻧﻰ ﺩﻭ ﻓﺮﺷﺘﻪ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺣﻔﻆ ﻣﻰ ﻛﻨﻨﺪ، ﺍﻣﺎ ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ ﻣﻘﺪﺭﺍﺕ ﺣﺘﻤﻰ ﻓﺮﺍ ﺭﺳﺪ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺭﻫﺎ ﻣﻰ ﺳﺎﺯﻧﺪ" ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺩﺭ ﺧﻄﺒﻪ ﺍﻭﻝ ﻧﻬﺞ ﺍﻟﺒﻠﺎﻏﻪ ﺩﺭ ﺗﻮﺻﻴﻒ ﻓﺮﺷﺘﮕﺎﻥ ﻭ ﮔﺮﻭﻩ ﻫﺎﻯ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺁﻧﻬﺎ ﻣﻰ ﺧﻮﺍﻧﻴﻢ:

ﻭ ﻣﻨﻬﻢ ﺍﻟﺤﻔﻈﺔ ﻟﻌﺒﺎﺩﻩ:

" ﮔﺮﻭﻫﻰ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺣﺎﻓﻈﺎﻥ ﺑﻨﺪﮔﺎﻥ ﺍﻭﻳﻨﺪ" ﺍﻟﺒﺘﻪ ﻋﺪم ﺁﮔﺎﻫﻰ ﺍﺯ ﻭﺟﻮﺩ ﺍﻳﻦ ﻓﺮﺷﺘﮕﺎﻥ ﺍﺯ ﻃﺮﻳﻖ ﺣﺲ ﻳﺎ ﺍﺯ ﻃﺮﻳﻖ ﻋﻠﻮم ﻭ ﺩﺍﻧﺸﻬﺎﻯ ﻃﺒﻴﻌﻰ ﻫﺮﮔﺰ ﻧﻤﻰ ﺗﻮﺍﻧﺪ ﺩﻟﻴﻞ ﺑﺮ ﻧﻔﻰ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺎﺷﺪ ﭼﺮﺍ ﻛﻪ ﺍﻳﻦ ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻣﻮﺭﺩ ﺑﺤﺚ ﻣﺎ ﻧﻴﺴﺖ، ﻗﺮﺁﻥ ﻣﺠﻴﺪ ﻭ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﺬﺍﻫﺐ ﺩﻳﮕﺮ ﺧﺒﺮ ﺍﺯ ﺍﻣﻮﺭ ﻓﺮﺍﻭﺍﻧﻰ ﻛﻪ ﻣﺎ ﻭﺭﺍء ﺣﺲ ﺍﻧﺴﺎﻥ ﺍﺳﺖ ﺩﺍﺩﻩ ﺍﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﺸﺮ ﺍﺯ ﻃﺮﻕ ﻋﺎﺩﻯ ﻧﻤﻰ ﺗﻮﺍﻧﺪ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺁﮔﺎﻫﻰ ﻳﺎﺑﺪ.

ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﻫﻤﺎﻧﮕﻮﻧﻪ ﻛﻪ ﺩﺭ ﺑﺎﻟﺎ ﮔﻔﺘﻴﻢ ﻣﺎ ﺩﺭ ﺯﻧﺪﮔﻰ ﺭﻭﺯﺍﻧﻪ ﺧﻮﺩ، ﻧﺸﺎﻧﻪ ﻫﺎﻯ ﻭﺍﺿﺤﻰ ﺍﺯ ﻭﺟﻮﺩ ﭼﻨﻴﻦ ﻧﻴﺮﻭﻯ ﻣﺤﺎﻓﻈﻰ ﻣﻰ ﺑﻴﻨﻴﻢ ﻭ ﺍﺣﺴﺎﺱ ﻣﻰ ﻛﻨﻴﻢ ﻛﻪ ﺩﺭ ﺑﺮﺍﺑﺮ ﺑﺴﻴﺎﺭﻯ ﺍﺯ ﺣﻮﺍﺩﺙ ﻣﺮﮔﺒﺎﺭ ﺑﻄﻮﺭ ﺍﻋﺠﺎﺯ ﺁﻣﻴﺰﻯ ﻧﺠﺎﺕ ﻣﻰ ﻳﺎﺑﻴﻢ ﻛﻪ ﺗﻔﺴﻴﺮ ﻭ ﺗﻮﺟﻴﻪ ﻫﻤﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺍﺯ ﻃﺮﻳﻖ ﻋﺎﺩﻯ ﻭ ﻳﺎ ﺣﻤﻞ ﺑﺮ ﺗﺼﺎﺩﻑ ﻣﺸﻜﻞ ﺍﺳﺖ، (ﻭ ﻣﻦ ﺧﻮﺩ ﺑﻌﻀﻰ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎﻯ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺯﻧﺪﮔﻰ ﺩﻳﺪﻩ ﺍم ﻛﻪ ﺭﺍﺳﺘﻰ ﺣﻴﺮﺕ ﺁﻭﺭ ﺑﻮﺩﻩ، ﺣﺘﻰ ﺑﺮﺍﻯ ﺷﺨﺺ ﺩﻳﺮﺑﺎﻭﺭﻯ ﻣﺜﻞ ﻣﻦ ﺩﻟﻴﻠﻰ ﺑﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﺑﺮﺍﻯ ﻭﺟﻮﺩ ﺁﻥ ﻣﺤﺎﻓﻆ ﻧﺎﻣﺮﺋﻰ!)

2- ﻫﻤﻴﺸﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮﺍﺕ ﺍﺯ ﺧﻮﺩ ﻣﺎ ﺍﺳﺖ! (ﻳﻚ ﻗﺎﻧﻮﻥ ﻛﻠﻰ).

ﺟﻤﻠﻪ ﺇِﻥَّ ﺍﻟﻠَّﻪَ ﻟﺎ ﻳُﻐَﻴِّﺮُ ﻣﺎ ﺑِﻘَﻮْمٍ ﺣَﺘَّﻰ ﻳُﻐَﻴِّﺮُﻭﺍ ﻣﺎ ﺑِﺄَﻧْﻔُﺴِﻬِﻢْ ﻛﻪ ﺩﺭ ﺩﻭ ﻣﻮﺭﺩ ﺍﺯ ﻗﺮﺁﻥ ﺑﺎ ﺗﻔﺎﻭﺕ ﻣﺨﺘﺼﺮﻯ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ، ﻳﻚ ﻗﺎﻧﻮﻥ ﻛﻠﻰ ﻭ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﺭﺍ ﺑﻴﺎﻥ ﻣﻰ ﻛﻨﺪ، ﻗﺎﻧﻮﻧﻰ ﺳﺮﻧﻮﺷﺖ ﺳﺎﺯ ﻭ ﺣﺮﻛﺖ ﺁﻓﺮﻳﻦ ﻭ ﻫﺸﺪﺍﺭ ﺩﻫﻨﺪﻩ! ﺍﻳﻦ ﻗﺎﻧﻮﻥ ﻛﻪ ﻳﻜﻰ ﺍﺯ ﭘﺎﻳﻪ ﻫﺎﻯ ﺍﺳﺎﺳﻰ ﺟﻬﺎﻥ ﺑﻴﻨﻰ ﻭ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺷﻨﺎﺳﻰ ﺩﺭ ﺍﺳﻠﺎم ﺍﺳﺖ، ﺑﻪ ﻣﺎ ﻣﻰ ﮔﻮﻳﺪ ﻣﻘﺪﺭﺍﺕ ﺷﻤﺎ ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﻫﺮ ﭼﻴﺰ ﻭ ﻫﺮ ﻛﺲ ﺩﺭ ﺩﺳﺖ ﺧﻮﺩ ﺷﻤﺎ ﺍﺳﺖ، ﻭ ﻫﺮ ﮔﻮﻧﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻭ ﺩﮔﺮﮔﻮﻧﻰ ﺩﺭ ﺧﻮﺷﺒﺨﺘﻰ ﻭ ﺑﺪﺑﺨﺘﻰ ﺍﻗﻮﺍم ﺩﺭ ﺩﺭﺟﻪ ﺍﻭﻝ ﺑﻪ ﺧﻮﺩ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﻣﻰ ﻛﻨﺪ، ﺷﺎﻧﺲ ﻭ ﻃﺎﻟﻊ ﻭ ﺍﻗﺒﺎﻝ ﻭ ﺗﺼﺎﺩﻑ ﻭ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺍﻭﺿﺎﻉ ﻓﻠﻜﻰ ﻭ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺍﻳﻨﻬﺎ ﻫﻴﭽﻜﺪﺍم ﭘﺎﻳﻪ ﻧﺪﺍﺭﺩ، ﺁﻧﭽﻪ ﺍﺳﺎﺱ ﻭ ﭘﺎﻳﻪ ﺍﺳﺖ ﺍﻳﻦ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻠﺘﻰ ﺧﻮﺩ ﺑﺨﻮﺍﻫﺪ ﺳﺮﺑﻠﻨﺪ ﻭ ﺳﺮﻓﺮﺍﺯ ﻭ ﭘﻴﺮﻭﺯ ﻭ ﭘﻴﺸﺮﻭ ﺑﺎﺷﺪ، ﻭ ﻳﺎ ﺑﻪ ﻋﻜﺲ ﺧﻮﺩﺵ ﺗﻦ ﺑﻪ ﺫﻟﺖ ﻭ ﺯﺑﻮﻧﻰ ﻭ ﺷﻜﺴﺖ ﺩﺭ ﺩﻫﺪ، ﺣﺘﻰ ﻟﻄﻒ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ، ﻳﺎ ﻣﺠﺎﺯﺍﺕ ﺍﻭ، ﺑﻰ ﻣﻘﺪﻣﻪ، ﺩﺍﻣﺎﻥ ﻫﻴﭻ ﻣﻠﺘﻰ ﺭﺍ ﻧﺨﻮﺍﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ، ﺑﻠﻜﻪ ﺍﻳﻦ ﺍﺭﺍﺩﻩ ﻭ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﻣﻠﺘﻬﺎ، ﻭ ﺗﻐﻴﻴﺮﺍﺕ ﺩﺭﻭﻧﻰ ﺁﻧﻬﺎﺳﺖ ﻛﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﻣﺴﺘﺤﻖ ﻟﻄﻒ ﻳﺎ ﻣﺴﺘﻮﺟﺐ ﻋﺬﺍﺏ ﺧﺪﺍ ﻣﻰ ﺳﺎﺯﺩ.

ﺑﻪ ﺗﻌﺒﻴﺮ ﺩﻳﮕﺮ: ﺍﻳﻦ ﺍﺻﻞ ﻗﺮﺁﻧﻰ ﻛﻪ ﻳﻜﻰ ﺍﺯ ﻣﻬﻤﺘﺮﻳﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎﻯ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﻰ ﺍﺳﻠﺎم ﺭﺍ ﺑﻴﺎﻥ ﻣﻰ ﻛﻨﺪ ﺑﻪ ﻣﺎ ﻣﻰ ﮔﻮﻳﺪ ﻫﺮ ﮔﻮﻧﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮﺍﺕ ﺑﺮﻭﻧﻰ ﻣﺘﻜﻰ ﺑﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮﺍﺕ ﺩﺭﻭﻧﻰ ﻣﻠﺘﻬﺎ ﻭ ﺍﻗﻮﺍم ﺍﺳﺖ، ﻭ ﻫﺮ ﮔﻮﻧﻪ ﭘﻴﺮﻭﺯﻯ ﻭ ﺷﻜﺴﺘﻰ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻗﻮﻣﻰ ﺭﺳﻴﺪ ﺍﺯ ﻫﻤﻴﻦ ﺟﺎ ﺳﺮﭼﺸﻤﻪ ﻣﻰ ﮔﻴﺮﺩ، ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﺍﻳﻦ ﺁﻧﻬﺎ ﻛﻪ ﻫﻤﻴﺸﻪ ﺑﺮﺍﻯ ﺗﺒﺮﺋﻪ ﺧﻮﻳﺶ ﺑﻪ ﺩﻧﺒﺎﻝ" ﻋﻮﺍﻣﻞ ﺑﺮﻭﻧﻰ" ﻣﻰ ﮔﺮﺩﻧﺪ، ﻭ ﻗﺪﺭﺗﻬﺎﻯ ﺳﻠﻄﻪ ﮔﺮ ﻭ ﺍﺳﺘﻌﻤﺎﺭ ﻛﻨﻨﺪﻩ ﺭﺍ ﻫﻤﻮﺍﺭﻩ ﻋﺎﻣﻞ ﺑﺪﺑﺨﺘﻰ ﺧﻮﺩ ﻣﻰ ﺷﻤﺎﺭﻧﺪ، ﺳﺨﺖ ﺩﺭ ﺍﺷﺘﺒﺎﻫﻨﺪ، ﭼﺮﺍ ﻛﻪ ﺍﮔﺮ ﺍﻳﻦ ﻗﺪﺭﺗﻬﺎﻯ ﺟﻬﻨﻤﻰ ﭘﺎﻳﮕﺎﻫﻰ ﺩﺭ ﺩﺭﻭﻥ ﻳﻚ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻧﺪﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﻛﺎﺭﻯ ﺍﺯ ﺁﻧﺎﻥ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻧﻴﺴﺖ.

ﻣﻬﻢ ﺁﻥ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﭘﺎﻳﮕﺎﻫﻬﺎﻯ ﺳﻠﻄﻪ ﮔﺮﺍﻥ ﻭ ﺍﺳﺘﻌﻤﺎﺭ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎﻥ ﻭ ﺟﺒﺎﺭﺍﻥ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺩﺭﻭﻥ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺧﻮﺩ ﺩﺭ ﻫﻢ ﺑﻜﻮﺑﻴﻢ، ﺗﺎ ﺁﻧﻬﺎ ﻫﻴﭽﮕﻮﻧﻪ ﺭﺍﻫﻰ ﺑﺮﺍﻯ ﻧﻔﻮﺫ ﻧﺪﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ.

ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻤﻨﺰﻟﻪ ﺷﻴﻄﺎﻧﻨﺪ، ﻭ ﻣﻰ ﺩﺍﻧﻴﻢ ﺷﻴﻄﺎﻥ ﺑﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺮﺁﻥ ﺑﺮ ﻛﺴﺎﻧﻰ ﻛﻪ ﻋﺒﺎﺩ ﺍﻟﻠَّﻪ ﻣﺨﻠﺼﻴﻦ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺭﺍﻩ ﻧﺪﺍﺭﺩ، ﺍﻭ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺮ ﻛﺴﺎﻧﻰ ﭼﻴﺮﻩ ﻣﻰ ﺷﻮﺩ ﻛﻪ ﭘﺎﻳﮕﺎﻫﻰ ﺩﺭ ﺩﺭﻭﻥ ﻭﺟﻮﺩ ﺧﻮﺩ ﺑﺮﺍﻯ ﺷﻴﻄﺎﻥ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺍﻧﺪ.

ﺍﻳﻦ ﺍﺻﻞ ﻗﺮﺁﻧﻰ ﻣﻰ ﮔﻮﻳﺪ: ﺑﺮﺍﻯ ﭘﺎﻳﺎﻥ ﺩﺍﺩﻥ ﺑﻪ ﺑﺪﺑﺨﺘﻴﻬﺎ ﻭ ﻧﺎﻛﺎﻣﻴﻬﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺩﺳﺖ ﺑﻪ ﺍﻧﻘﻠﺎﺑﻰ ﺍﺯ ﺩﺭﻭﻥ ﺑﺰﻧﻴﻢ، ﻳﻚ ﺍﻧﻘﻠﺎﺏ ﻓﻜﺮﻯ ﻭ ﻓﺮﻫﻨﮕﻰ، ﻳﻚ ﺍﻧﻘﻠﺎﺏ ﺍﻳﻤﺎﻧﻰ ﻭ ﺍﺧﻠﺎﻗﻰ، ﻭ ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم ﮔﺮﻓﺘﺎﺭﻯ ﺩﺭ ﭼﻨﮕﺎﻝ ﺑﺪﺑﺨﺘﻴﻬﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻓﻮﺭﺍ ﺑﻪ ﺟﺴﺘﺠﻮﻯ ﻧﻘﻄﻪ ﻫﺎﻯ ﺿﻌﻒ ﺧﻮﻳﺸﺘﻦ ﺑﭙﺮﺩﺍﺯﻳﻢ، ﻭ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺁﺏ ﺗﻮﺑﻪ ﻭ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﺑﻪ ﺳﻮﻯ ﺣﻖ ﺍﺯ ﺩﺍﻣﺎﻥ ﺭﻭﺡ ﻭ ﺟﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺑﺸﻮﺋﻴﻢ، ﺗﻮﻟﺪﻯ ﺗﺎﺯﻩ ﭘﻴﺪﺍ ﻛﻨﻴﻢ ﻭ ﻧﻮﺭ ﻭ ﺣﺮﻛﺘﻰ ﺟﺪﻳﺪ، ﺗﺎ ﺩﺭ ﭘﺮﺗﻮ ﺁﻥ ﺑﺘﻮﺍﻧﻴﻢ ﻧﺎﻛﺎﻣﻴﻬﺎ ﻭ ﺷﻜﺴﺘﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﭘﻴﺮﻭﺯﻯ ﻣﺒﺪﻝ ﺳﺎﺯﻳﻢ، ﻧﻪ ﺍﻳﻨﻜﻪ ﺍﻳﻦ ﻧﻘﻄﻪ ﻫﺎﻯ ﺿﻌﻒ ﻛﻪ ﻋﻮﺍﻣﻞ ﺷﻜﺴﺖ ﺍﺳﺖ ﺩﺭ ﺯﻳﺮ ﭘﻮﺷﺸﻬﺎﻯ ﺧﻮﺩ ﺧﻮﺍﻫﻰ ﻣﻜﺘﻮم ﺑﻤﺎﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺟﺴﺘﺠﻮﻯ ﻋﻮﺍﻣﻞ ﺷﻜﺴﺖ ﺩﺭ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺧﻮﺩ ﺩﺭ ﺑﻴﺮﺍﻫﻪ ﻫﺎ ﺳﺮﮔﺮﺩﺍﻥ ﺑﻤﺎﻧﻴﻢ! ﺗﺎ ﻛﻨﻮﻥ ﻛﺘﺎﺑﻬﺎ ﻳﺎ ﻣﻘﺎﻟﺎﺕ ﺯﻳﺎﺩﻯ ﺩﺭ ﺑﺎﺭﻩ ﻋﻮﺍﻣﻞ ﭘﻴﺮﻭﺯﻯ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥ ﻧﺨﺴﺘﻴﻦ، ﻭ ﻋﻮﺍﻣﻞ ﻋﻘﺐ ﻧﺸﻴﻨﻰ ﻣﺴﻠﻤﻴﻦ ﻗﺮﻭﻥ ﺑﻌﺪ، ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ، ﻛﻪ ﺑﺴﻴﺎﺭﻯ ﺍﺯ ﺑﺤﺜﻬﺎﻯ ﺁﻧﺎﻥ ﺑﻪ ﻛﺎﻭﺵ ﺩﺭ ﺳﻨﮕﻠﺎﺥ ﻭ ﺑﻴﺮﺍﻫﻪ ﻣﻰ ﻣﺎﻧﺪ، ﺍﮔﺮ ﺑﺨﻮﺍﻫﻴﻢ ﺍﺯ ﺍﺻﻞ ﻓﻮﻕ ﻛﻪ ﺍﺯ ﺳﺮﭼﺸﻤﻪ ﻭﺣﻰ ﺑﻪ ﻣﺎ ﺭﺳﻴﺪﻩ ﺍﻟﻬﺎم ﺑﮕﻴﺮﻳﻢ ﺑﺎﻳﺪ ﻫﻢ ﺁﻥ ﭘﻴﺮﻭﺯﻯ ﻭ ﻫﻢ ﺁﻥ ﺷﻜﺴﺖ ﻭ ﻧﺎﻛﺎﻣﻰ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺗﻐﻴﻴﺮﺍﺕ ﻓﻜﺮﻯ ﻭ ﻋﻘﻴﺪﺗﻰ ﻭ ﺍﺧﻠﺎﻗﻰ ﻭ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎﻯ ﻋﻤﻠﻰ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥ ﺟﺴﺘﺠﻮ ﻛﻨﻴﻢ ﻭ ﻧﻪ ﻏﻴﺮ ﺁﻥ، ﺩﺭ ﺍﻧﻘﻠﺎﺑﻬﺎﻯ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﺍﻧﻘﻠﺎﺏ ﻣﻠﺖ ﻣﺎ (ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥ ﺍﻳﺮﺍﻥ) ﺍﻧﻘﻠﺎﺏ ﺍﻟﺠﺰﺍﺋﺮ، ﺍﻧﻘﻠﺎﺏ ﺍﻓﻐﺎﻧﺴﺘﺎﻥ، ﻭ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺁﻥ ﺑﻪ ﻭﺿﻮﺡ ﺣﺎﻛﻤﻴﺖ ﺍﻳﻦ ﺍﺻﻞ ﻗﺮﺁﻧﻰ ﺭﺍ ﻣﺸﺎﻫﺪﻩ ﻣﻰ ﻛﻨﻴﻢ. ﻳﻌﻨﻰ ﺑﻰ ﺍﻳﻨﻜﻪ ﺩﻭﻟﺘﻬﺎﻯ ﺍﺳﺘﻌﻤﺎﺭﻯ ﻭ ﺍﺑﺮﻗﺪﺭﺗﻬﺎﻯ ﺳﻠﻄﻪ ﮔﺮ ﺭﻭﺵ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺩﻫﻨﺪ، ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ ﻣﺎ ﺍﺯ ﺩﺭﻭﻥ ﺩﮔﺮﮔﻮﻥ ﺷﺪﻳﻢ ﻫﻤﻪ ﭼﻴﺰ ﺩﮔﺮﮔﻮﻥ ﺷﺪ.

ﻭ ﺑﻪ ﻫﺮ ﺣﺎﻝ ﺍﻳﻦ ﺩﺭﺳﻰ ﺍﺳﺖ ﺑﺮﺍﻯ ﺍﻣﺮﻭﺯ ﻭ ﻓﺮﺩﺍ، ﻭ ﻓﺮﺩﺍﻫﺎﻯ ﺩﻳﮕﺮ، ﺑﺮﺍﻯ ﻫﻤﻪ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﻬﺎ، ﻭ ﻫﻤﻪ ﻧﺴﻠﻬﺎﻯ ﺁﻳﻨﺪﻩ! ﻭ ﻣﻰ ﺑﻴﻨﻴﻢ ﺗﻨﻬﺎ ﺭﻫﺒﺮﺍﻧﻰ ﭘﻴﺮﻭﺯ ﻭ ﻣﻮﻓﻖ ﺷﺪﻧﺪ ﻛﻪ ﻣﻠﺖ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﺮ ﺍﺳﺎﺱ ﺍﻳﻦ ﺍﺻﻞ ﺭﻫﺒﺮﻯ ﻛﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺩﮔﺮﮔﻮﻥ ﺳﺎﺧﺘﻨﺪ